Listopad 6, 2018

Toczeń rumieniowaty układowy – przyczyny, diagnostyka, leczenie i rokowania

Toczeń rumieniowaty układowy jest rzadką chorobą, która obejmuje cały organizm i może zagrażać życiu. Dlatego też istotna jest wczesna diagnostyka, którą utrudniają różnorodne objawy. Najczęściej pojawiają się pytania czy toczeń można wyleczyć? Czy jest zaraźliwy? Jak z nim żyć?

 

Toczeń rumieniowaty układowy

Toczeń rumieniowaty układowy (TRU), ang. systematic lupus erythematosus- SLE, potocznie zwany rumieniem. Jest przewlekłą, rzadko występującą wielonarządową chorobą reumatyczną, która ma podłoże autoimmunologiczne. Choroba lupus atakuje przeważnie młode osoby w wieku między 20. a 40. rokiem życia, najczęściej kobiety w wieku rozrodczym, rzadziej mężczyzn i dzieci. Przewlekły stan zapalny prowadzi do uszkodzeń wielu tkanek i narządów. Jest wynikiem wytwarzania przez układ immunologiczny przeciwciał przeciwko zupełnie zdrowym tkankom organizmu. Toczeń najczęściej atakuje skórę, nerki i stawy.

 

Toczeń rumieniowaty układowy – przyczyny

Przyczyna występowania TRU pozostaje nieznana. Przypuszcza się, że duże znaczenie odgrywa czynnik genetyczny i  hormonalny, ponieważ najczęściej dotyka kobiet w wieku rozrodczym. Istotne znaczenie mogą mieć również czynniki środowiskowe, które stanowią: warunki pracy, palenie tytoniu, leki i ekspozycja na światło, a także przewlekłe zakażenia wirusami Epstaina Barr lub retrowirusami. Ponadto przyczyn występowania TRU upatruje się również w zaburzeniach immunologicznych np. obecności autoreaktywnych limfocytów T.

 

Toczeń rumieniowaty układowy – objawy

Pierwszymi, najczęstszymi objawami tocznia rumieniowatego układowego, które pojawiają się prawie u wszystkich chorych jest osłabienie, zmęczenie, stany podgorączkowe lub gorączka oraz utrata masy ciała. Ponadto chorzy na TRU mają charakterystyczne zmiany skórne w postaci rumienia i wysypki. Rumień na twarzy, który nasila się po ekspozycji na promienie słoneczne, ma kształt zbliżony do motyla. Zaczerwienienie może dotyczyć również innych części ciała, które są odsłonięte. Ponadto objawem tocznia może być osłabienie kondycji włosów, które skutkuje łysieniem.

Powszechnymi objawami TRU są także bóle stawów, zapalenie stawów oraz opuchlizna.

Bardzo często występuje również objaw Raynauda, który polega na napadowym skurczu tętnic dystalnych w częściach dłoni i palców, co prowadzi do ich zblednięcia i oziębienia.

Wśród innych objawów wymienić można także: bliznowacenie zmian skórnych, rumień krążkowy, nadżerki i owrzodzenia w jamie ustnej, zapalenie błony śluzowej, zaburzenia hematologiczne, neuropsychiatryczne i immunologiczne.

 

Toczeń rumieniowaty układowy – diagnostyka

Uszkodzenia spowodowane toczniem rumieniowatym układowym są nieodwracalne, dlatego też istotna jest jego wczesna diagnoza. Rozpoznanie tocznia jest łatwiejsze, gdy ma on gwałtowne objawy, jednak w sytuacji umiarkowanych dolegliwości diagnoza odroczona jest w czasie. Przy podejrzeniu tocznia konieczne jest wykonanie badań morfologii krwi, OB i CRP, które ukierunkują diagnozę. Ponadto konieczne jest wykonanie szeregu innych badań m.in. wzroku i laryngologicznego. Dodatkowo ocenia się stan serca, płuc, jamy brzusznej oraz nerek. Istotnym badaniem ułatwiającym diagnozę jest również wykonanie RTG stawów i klatki piersiowej.

 

Toczeń rumieniowaty układowy – leczenie

Toczeń rumieniowaty układowy jest chorobą nieuleczalną, której leczenie oparte jest głównie na złagodzeniu objawów. Doraźne leczenie polega na podawaniu leków immunosupresyjnych i przeciwmalarycznych, które spowalniają rozwój choroby. Nowymi metodami leczenia są leki biologiczne, które zwiększają efektywność, jednak ze względu na wysoki koszt podawane są one w najcięższych przypadkach. Leczenie objawowe bólów stawów i mięsi polega na podawaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych.

Istotną rolę odgrywa dieta, która powinna być bogata w kwasy omega-3, które łagodzą objawy tocznia. Ponadto chorzy na TRU powinny unikać ekspozycji na światło słoneczne, które nasila objawy.

 

Toczeń rumieniowaty układowy – rokowania

Rokowania chorych na toczeń rumieniowaty układowy są indywidualne, uzależnione od przebiegu klinicznego i stopnia nasilenia objawów. Jednak postępujący charakter choroby może wpływać na ryzyko występowania powikłań i być przyczyną śmiertelności. Na rokowania pozytywnie wpływa regularna opieka medyczna reumatologa i wczesne reagowanie na kolejne rzuty choroby. Warto podkreślić, że regularna i planowa terapia pozwala na utrzymanie dobrej jakości życia i spowolnienie rozwoju choroby.

Zobacz także

FreshMail.pl