Styczeń 4, 2018

Cukrzyca typu 2 – objawy, przyczyny i badania

Liczby nie pozostawiają złudzeń – cukrzyca zajmuje 6. miejsce pod względem częstotliwości zgonów i dosięga nawet 5% polskiego społeczeństwa. Niestety rozwoju tej choroby nie zawsze jesteśmy świadomi. Tymczasem tzw. stan przedcukrzycowy jest niemniej groźny niż zdiagnozowana przypadłość. Jak w odpowiednim czasie rozpoznać cukrzycę, czym różni się cukrzyca typu 2 od typu 1 i czy, pomimo choroby, możemy prowadzić normalne życie?

Rozpoznaj wroga

Wbrew pozorom cukrzyca typu 1 i 2 mają ze sobą niewiele wspólnego. Łączy je jednak zasadnicza cecha – podwyższony poziom cukru we krwi  (inaczej hiperglikemia lub przecukrzenie). U podstaw obu dolegliwości leżą predyspozycje genetyczne, jednak cukrzycę typu 2 warunkują też czynniki środowiskowe. Typ 1 częściej dosięga dzieci i osoby młode (do 30 r.ż.), z kolei typ 2 zwykle rozwija się wraz z wiekiem, choć dziś obserwuje się go coraz wcześniej (nawet u nastolatków). Różnice dotyczą też masy ciała (przy typie 1 pozostaje ona prawidłowa, a nawet spada), patogenezy (typ 1 – autoimmunizacja, typ 2 – oporność na insulinę), a w rezultacie leczenia (typ 1 – przede wszystkim farmakoterapia, typ 2 – modyfikacja stylu życia, spadek wagi, farmakoterapia). Specyfika naszych czasów sprawia, że to cukrzyca typu 2 jest znacznie bardziej powszechna. Na pierwszy typ schorzenia cierpi zaledwie 10% diabetyków.

Przyczyny cukrzycy typu 2

Z czego wynika takie rozpowszechnienie cukrzycy typu 2 w dzisiejszych czasach? Choć schorzenie to towarzyszyło człowiekowi praktycznie od zawsze, liczba chorych zwiększa się z roku na rok. Przyczyn takiego stanu rzeczy można doszukiwać się we współczesnym stylu życia. Choć predyspozycję do rozwoju dolegliwości dziedziczymy po rodzicach, bezpośrednio za jej wystąpienie odpowiada insulinooporność, czyli upośledzona wrażliwość organizmu na hormon regulujący poziom cukru we krwi. Takie zaburzenie metaboliczne może towarzyszyć nadwadze i otyłości, nadciśnieniu tętniczemu czy wysokiemu poziomowi cholesterolu. Tkanka tłuszczowa produkuje substancje hormonalne o działaniu przeciwstawnym do insuliny bądź też obniżającym jej działanie. Organizm zaczyna traktować wolne kwasy tłuszczowe (WKT) jako pierwszorzędne źródło energii. W rezultacie, zamiast właściwie wykorzystywać potencjał glukozy, dochodzi do jej wysokiego nagromadzenia we krwi, co sieje spustoszenie w organizmie.

Kluczowa rola diagnozy

Około 50% przypadków cukrzycy typu 2 pozostaje nierozpoznanych, co uniemożliwia ich skuteczne leczenie i może prowadzić do groźnych powikłań. Dlatego tak ważna jest świadomość czynników ryzyka rozwoju choroby, a także objawów cukrzycy typu 2. Należy do nich ogólne osłabienie organizmu i przewlekłe zmęczenie, uczucie nadmiernego pragnienia, oddawanie dużej ilości moczu i infekcje układu moczowo-płciowego, a także obniżenie jakości widzenia. Gdy je zaobserwujemy, a także w razie wzrostu wagi ciała, małej aktywności fizycznej i występujących przypadków cukrzycy w rodzinie, istotna jest wczesna diagnostyka cukrzycy typu 2. Badania poziomu cukru (stężenia glukozy) najlepiej wykonywać raz w roku. Polegają one na standardowym pobraniu krwi, na które należy zgłosić się na czczo (12 godzin po spożytym posiłku).

Leczenie i dieta w cukrzycy typu 2

Zdaniem najważniejszych ośrodków diabetologicznych kluczową rolę w leczeniu cukrzycy typu 2 odgrywa edukacja i samokontrola. Obok farmakoterapii niezbędna jest modyfikacja stylu życia – zwłaszcza takich obszarów jak żywienie i aktywność fizyczna. Dieta w cukrzycy typu 2 powinna obejmować 5-6 posiłków o ograniczonej kaloryczności i ścisłym dopasowaniu do poziomu glikemii. Ponadto stosuje się doustne środki przeciwcukrzycowe, a czasem również insulinę, aby wyrównać poziom glukozy we krwi. Nieodłącznym elementem terapii jest dokonywanie pomiarów za pomocą glukometru i pozostawanie pod opieką lekarza diabetologa. Cukrzyca typu 2 wymaga kontroli i wielokierunkowego działania, jednak taki wysiłek pozwala na normalne funkcjonowanie pomimo choroby.

American Diabetes Association (ADA), European Association for the Study of Diabetes (EASD), American Association of Diabetes Educators (AADE), Katedry i Zakładu Endokrynologii i Diabetologii Akademii Medycznej i innych.

Zobacz także

FreshMail.pl