Styczeń 4, 2018

Cukrzyca typu 2 – objawy, przyczyny i badania

Liczby nie pozostawiają złudzeń – cukrzyca zajmuje 6. miejsce pod względem częstotliwości zgonów i dosięga nawet 5% polskiego społeczeństwa. Niestety rozwoju tej choroby nie zawsze jesteśmy świadomi. Tymczasem tzw. stan przedcukrzycowy jest niemniej groźny niż zdiagnozowana przypadłość. Cukrzyca nazywana jest chorobą cywilizacyjną, ponieważ najczęściej jej przyczyną jest nieprawidłowa dieta oraz brak aktywności fizycznej. Jest również chorobą, której ryzyko wystąpienia wzrasta wraz z występowaniem jej u naszych przodków. Jak w odpowiednim czasie rozpoznać cukrzycę, czym różni się cukrzyca typu 2 od typu 1 i czy, pomimo choroby, możemy prowadzić normalne życie? 

Cukrzyca typu 2 definicja – Rozpoznaj wroga

Wbrew pozorom cukrzyca typu 1 i 2 mają ze sobą niewiele wspólnego. Łączy je jednak zasadnicza cecha – podwyższony poziom cukru we krwi  (inaczej hiperglikemia lub przecukrzenie). U podstaw obu dolegliwości leżą predyspozycje genetyczne, jednak cukrzycę typu 2 warunkują też czynniki środowiskowe. Związana jest z zaburzeniami wydzielania insuliny lub jej nieprawidłowego oddziaływania na organizm. Cechuje się tendencją do zwiększonego stężenia glukozy we krwi, tzw. hiperglikemia. Podwyższony poziom cukru we krwi wynika z małej wrażliwości tkanek na działanie insuliny. Nie pobierają one odpowiedniej ilości glukozy.

Typ 1 częściej dosięga dzieci i osoby młode (do 30 r.ż.), z kolei typ 2 zwykle rozwija się wraz z wiekiem, choć dziś obserwuje się go coraz wcześniej (nawet u nastolatków). Różnice dotyczą też masy ciała (przy typie 1 pozostaje ona prawidłowa, a nawet spada), patogenezy (typ 1 – autoimmunizacja, typ 2 – oporność na insulinę), a w rezultacie leczenia (typ 1 – przede wszystkim farmakoterapia, typ 2 – modyfikacja stylu życia, spadek wagi, farmakoterapia). Specyfika naszych czasów sprawia, że to cukrzyca typu 2 jest znacznie bardziej powszechna. Na pierwszy typ schorzenia cierpi zaledwie 10% diabetyków.

Cukrzyca typu 2 przyczyny

Cukrzyca typu 2 znana jest również jako cukrzyca insulinoniezależna i jej objawy występują najczęściej u osób dorosłych. Z czego wynika takie rozpowszechnienie cukrzycy typu 2 w dzisiejszych czasach? Choć schorzenie to towarzyszyło człowiekowi praktycznie od zawsze, liczba chorych zwiększa się z roku na rok. Przyczyn takiego stanu rzeczy można doszukiwać się we współczesnym stylu życia. Choć predyspozycję do rozwoju dolegliwości dziedziczymy po rodzicach, bezpośrednio za jej wystąpienie odpowiada insulinooporność, czyli upośledzona wrażliwość organizmu na hormon regulujący poziom cukru we krwi. Takie zaburzenie metaboliczne może towarzyszyć nadwadze i otyłości, nadciśnieniu tętniczemu czy wysokiemu poziomowi cholesterolu. Tkanka tłuszczowa produkuje substancje hormonalne o działaniu przeciwstawnym do insuliny bądź też obniżającym jej działanie. Organizm zaczyna traktować wolne kwasy tłuszczowe (WKT) jako pierwszorzędne źródło energii. W rezultacie, zamiast właściwie wykorzystywać potencjał glukozy, dochodzi do jej wysokiego nagromadzenia we krwi, co sieje spustoszenie w organizmie.

Kluczowa rola diagnozy

Około 50% przypadków cukrzycy typu 2 pozostaje nierozpoznanych, co uniemożliwia ich skuteczne leczenie i może prowadzić do groźnych powikłań. Dlatego tak ważna jest świadomość czynników ryzyka rozwoju choroby, a także objawów cukrzycy typu 2. Należy do nich ogólne osłabienie organizmu i przewlekłe zmęczenie, uczucie nadmiernego pragnienia, oddawanie dużej ilości moczu i infekcje układu moczowo-płciowego, a także obniżenie jakości widzenia. Gdy je zaobserwujemy, a także w razie wzrostu wagi ciała, małej aktywności fizycznej i występujących przypadków cukrzycy w rodzinie, istotna jest wczesna diagnostyka cukrzycy typu 2. Badania poziomu cukru (stężenia glukozy) najlepiej wykonywać raz w roku. Polegają one na standardowym pobraniu krwi, na które należy zgłosić się na czczo (12 godzin po spożytym posiłku).

Typowe objawy w cukrzycy typu 2

Symptomy cukrzycy to m.in.:

  • Częstsze oddawanie moczu
  • Ciągłe uczucie głodu i zwiększony apetyt
  • Przyrost masy ciała
  • Spowolnione gojenie się ran
  • Uczucie suchości w ustach
  • Przewlekłe zmęczenie

Cukrzyca typu 2 leczenie

W jaki sposób leczyć cukrzycę? Zdaniem najważniejszych ośrodków diabetologicznych kluczową rolę w leczeniu cukrzycy typu 2 odgrywa edukacja i samokontrola. Obok farmakoterapii chory powinien przede wszystkim zmienić tryb życia – zwłaszcza takich obszarów jak żywienie i aktywność fizyczna. Ponadto stosuje się doustne środki przeciwcukrzycowe, a czasem również insulinę, aby wyrównać poziom glukozy we krwi. Nieodłącznym elementem terapii jest dokonywanie pomiarów za pomocą glukometru i pozostawanie pod opieką lekarza diabetologa. Cukrzyca typu 2 wymaga kontroli i wielokierunkowego działania, jednak taki wysiłek pozwala na normalne funkcjonowanie pomimo choroby.

Cukrzyca typu 2 dieta

Jaka dieta przy cukrzycy typu 2? Przede wszystkim zdrowa, zbilansowana i bogata w składniki odżywcze. Dieta w cukrzycy typu 2 powinna obejmować 5-6 posiłków o ograniczonej kaloryczności i ścisłym dopasowaniu do poziomu glikemii. Należy ograniczyć spożywanie soli i produktów wysoko przetworzonych. Głównym źródłem energii i kalorii powinny być produkty zbożowe, jak pełnoziarniste makarony, kasze i ryż. W diecie powinny pojawić się również kefiry i jogurty naturalne oraz mięso. Nie powinno również w niej zabraknąć warzyw i owoców, jednak warto zrezygnować z tych o dużej zawartości węglowodanów, jak winogrono.

American Diabetes Association (ADA), European Association for the Study of Diabetes (EASD), American Association of Diabetes Educators (AADE), Katedry i Zakładu Endokrynologii i Diabetologii Akademii Medycznej i innych.

Zobacz także

FreshMail.pl