Czerwiec 30, 2017

Gonartroza. Kolana na celowniku

Gonartroza (gonarthrosis) to choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego, która w razie niepodejmowania działań leczniczych, może prowadzić nawet do niepełnosprawności. Narażony jest na nią każdy z nas. Jednak najczęściej dosięga osoby otyłe i w podeszłym wieku (po 50. r. ż.). Ponadto, częściej dotyka kobiet niż mężczyzn. Gonartrozę można zaklasyfikować do szerszej grupy artroz. Kolana – podobnie jak inne struktury kostno-stawowe – mogą bowiem podlegać procesom zwyrodnieniowym o charakterze niezapalnym. Jakie są tego objawy i jak je we właściwym momencie powstrzymać?

Od kontuzji do zwyrodnienia

Kolana to skomplikowany mechanizm, w ramach którego współpracuje kość udowa i kość piszczelowa, połączone rzepką (trzeszczką). Staw kolanowy to największa tego typu struktura w naszym organizmie. Ze względu na budowę i lokalizację jest on narażona na rozmaite kontuzje. Pełnione zadania z jednej strony wymagają od niego elastyczności, a z drugiej – wytrzymałości. W dodatku jest on obarczony ciągłą pracą. To właśnie różnego typu urazy mogą stać się przyczyną gonartrozy. Kolana najczęściej ulegają takim z nich, jak:

  • złamania śródstawowe,
  • uszkodzenia więzadeł krzyżowych i łękotek,
  • konflikt rzepkowo-udowy.

Nie tylko po urazach

Schorzenie jednak może także mieć charakter pierwotny, gdy nie stoi za nim żaden uraz. Do czynników ryzyka rozwoju gonartrozy zalicza się:

  • nadwagę i otyłość, które stanowią duże obciążenie dla aparatu kostno-stawowego,
  • brak aktywności fizycznej
  • siedzący tryb życia,
  • niedoczynność tarczycy,
  • poważne deficyty wapniowe,
  • predyspozycje genetyczne.

Dolegliwość ta może też współwystępować z reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS) i dną moczanową, które to z kolei stanowią toczący się przewlekle stan zapalny.

Ból w ruchu i w spoczynku

W pierwszym stadium chorobę sygnalizują dolegliwości bólowe i postępująca dysfunkcja stawu kolanowego. Do typowych symptomów na dalszych etapach przypadłości zaliczają się:

  • trzaski w kolanie,
  • niewielki obrzęk,
  • zaczerwienienie skóry,
  • wyczuwalna torbiel.

Bolesność początkowo towarzyszy aktywności fizycznej, jednak z czasem występuje także w spoczynku. Towarzyszyć temu mogą przykurcze i sztywność. Rezultatem jest ograniczenie ruchomości stawu kolanowego, co może upośledzać codzienne funkcjonowanie społeczne i zawodowe. Mogą pojawić się zmiany w sylwetce (pochylona postawa, utykanie) oraz trwałe zniekształcenie i pogrubienie stawu.

Gonartroza. Leczenie zachowawcze

Do rozpoznania gonartrozy stosuje się badanie radiologiczne, tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny. Terapia zachowawcza zwykle daje dobre rezultaty w postaci eliminacji bólu i zatrzymania procesu chorobowego. Obejmuje ona leczenie farmakologiczne i fizjoterapię. Zadaniem stosowanych leków jest redukcja stanu zapalnego i przywrócenie właściwości płynu stawowego. W postaci iniekcji podaje się również kwas hialuronowy (wiskosuplement), który ma właściwości smarujące i amortyzujące, dzięki czemu poprawia zakres ruchomości stawu. Czasem aplikowane są też środki steroidowe. Mają one jednak negatywny wpływ na chrząstkę stawową.

Gonartroza. Leczenie operacyjne

W przypadku zaawansowanego stadium choroby konieczny może okazać się zabieg operacyjny lub zastosowanie endoprotezy. Leczenie chirurgiczne (przeważnie artroskopia lub osteotomia) służą usunięciu struktur, które powodują dolegliwości bólowe i odciążają objęty stanem zapalanym staw. Natomiast zadaniem endoprotezoplastyki jest jego całkowite zastąpienie sztucznym odpowiednikiem, który przejmuje na siebie normalne funkcje. Nieodłączną częścią leczenia jest rehabilitacja pooperacyjna i redukcja nadprogramowych kilogramów.

Zobacz także

FreshMail.pl