Wrzesień 11, 2017

RZS (reumatoidalne zapalenie stawów) – od wiedzy do rozpoznania

Reumatoidalne zapalenie stawów należy do dolegliwości, które w poważnym stopniu utrudniają chorym codzienne funkcjonowanie. Negatywny wpływ można obserwować w niemal wszystkich obszarach życia – m.in. zawodowym, społecznym i domowym. Jednocześnie przypadłość ta jest zbyt późno diagnozowana, co utrudnia prowadzenie skutecznej terapii leczniczej. Także dostępne farmaceutyki pozostawiają wiele do życzenia. Dlatego nowe leki są przedmiotem trwających badań klinicznych. RZS– czym tak naprawdę jest i jak je rozpoznać we właściwym momencie?

Reumatoidalne zapalenie stawów – przyczyny

RZS (starsza nazwa: gościec) to przewlekła choroba zapalna o podłożu autoimmunologicznym, która atakuje stawy, jednak rozprzestrzenia się także na inne narządy w organizmie. Proces chorobowy rozpoczyna się w błonie maziowej. Na skutek stymulacji przez nierozpoznany czynnik dochodzi do reakcji zapalnej, obrzmienia i destrukcyjnego oddziaływania na okoliczne tkanki. Dzisiejsza medycyna nie zna dokładnej przyczyny patologicznych zmian. Wiadomo, że u ich podstaw mogą leżeć predyspozycje genetyczne (dzieci osób cierpiących na RZS są bardziej narażone na rozwój schorzenia) i wadliwy mechanizm działania układu odpornościowego (jako wrogie traktuje on własne tkanki, na skutek czego dochodzi do produkcji autodestrukcyjnych przeciwciał). Ponadto ryzyko zachorowania na RZS zwiększa płeć (panie chorują 3 razy częściej od panów), wiek (po 30 r. ż.), przebyte infekcje wirusowe lub bakteryjne, nałóg nikotynowy czy doświadczenie silnego stresu.

Sukces we wczesnym rozpoznaniu

Dziś nie są jeszcze znane skuteczne sposoby zapobiegania RZS. Wczesne rozpoznanie i podjęcie leczenia może jednak znacząco złagodzić przebieg choroby. Dlatego warto być wyczulonym na wszelkie objawy, jakie towarzyszą tej przypadłości. Początkowo obejmują one małe stawy zlokalizowane symetrycznie, a więc obu rąk i stóp. Szczególnie wrażliwe są partie łączące palce z dłonią. Do typowych symptomów zalicza się:

  • ból i usztywnienie stawu (najczęściej po obudzeniu się lub okresie nieruszenia stawem),
  • opuchlizna (czasem z wysiękiem),
  • odczucie promieniującego ciepła,
  • nadwrażliwość (unikanie nawet delikatnego dotyku),
  • ograniczenie ruchomości (częściowe lub pełne),

Chory może doświadczać objawów podobnych jak podczas grypy – ogólnego osłabienia, szybkiego męczenia się, spadku apetytu, utraty masy ciała, podwyższonej temperatury. Nawet niewielkie dolegliwości stawów mogą sygnalizować początkowe stadium RZS. Badania diagnostyczne pozwolą nam przekonać się, czy mamy do czynienia z tym schorzeniem.

Jakie badanie krwi na reumatoidalne zapalenie stawów?

O RZS świadczy szereg współistniejących objawów, których ocenie służą badania laboratoryjne i obrazowe oraz wywiad lekarski. Opracowane na nowo w 2010 roku kryteria Amerykańskiego Towarzystwa Reumatoidalnego pozwalają na uchwycenie choroby w jej wstępnej fazie. Podczas tego niezbędna okazać się może analiza następujących parametrów:

Reumatoidalne zapalenie stawów – badania laboratoryjne:

  • RF (czynnik reumatoidalny) – może, ale nie musi oznaczać RZS. Jest on wykrywany u 70-80% chorych, towarzyszy jednak także innym schorzeniom reumatycznym.
  • Anty-CCP – bardziej precyzyjnie wskazuje na RZS nawet w początkowym stadium choroby. Oznacza, że układ odpornościowy wytwarza przeciwciała na drodze autoagresji, co jest charakterystyczne dla dolegliwości autoimmunologicznych.
  • CRP – służy do wykrywania białka typowego dla zaawansowanych chorób zapalnych (nie tylko RZS).
  • OB (odczyn Biernackiego) – pozwala ocenić aktywność procesu zapalnego w RZS. Istotny szczególnie w późniejszych stadiach choroby.

Reumatoidalne zapalenie stawów – badania obrazowe:

  • USG – pozwala wykryć obrzęk i przerosty błony maziowej, a także innych tkanek miękkich. W bardziej zaawansowanych stadiach wykazuje nadżerki.
  • RTG – może nie dawać wyników na początku schorzenia, gdyż nie uwzględnia tkanek miękkich. Na kolejnych etapach obrazuje nadżerki, geody, zwężenia szkieletowe czy zmiany osteopatyczne.
  • Rezonans magnetyczny – pozwala na precyzyjne zbadanie zarówno tkanek, jak i kości.

Ocena stanu pacjenta odbywa się też na podstawie rozmowy. Lekarz zwróci szczególną uwagę na utrzymującą się ponad godzinę sztywność poranną stawów, symetryczną lokalizację dolegliwości, zasięg stanów zapalnych (min. 3 narządy) czy guzki reumatoidalne. W przypadku diagnozy RZS zostanie nam zaordynowane leczenie. Im wcześniej to nastąpi, tym dla nas lepiej.

Zobacz także

FreshMail.pl